Sözlük Reaktörü / Forum

Çubuk Kalınlığı Etkisi İçin Pratik Değerlendirme Adımları

murat.dursun (Member)

Tadımda yoğunluk neyi anlatır


Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen yazmak iyi olur, zira bellek çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı önler çünkü kalabalık ortamlarda ince notalar kolayca kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri baştan belirlemek en doğru yol olur. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat güçlenir.


İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu


Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama temiz gelir elbette bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat genellikle burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve notalar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir gerçekten ısınan yaprak kendi karakterini yalnızca ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, bu yüzden kabaca üçe bölmek işinizi görür. Geçişleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir hem de tadı çarpıtır.


Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme


Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz notayı, 5 de damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır hem de sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş yapmak şarttır öte yandan ondalık puanlar vermek gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.


Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir


Çap, yanışın hızını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül hattının düzgün gitmesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı notalar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales nasıl içilir gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma hızı de aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş akar ama notalar sonradan belirir hem de bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar fakat şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az yarım saat olmalıdır.


Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme


Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki his ve burnun duyduğu aroma oysa ikisi karşılıklı besler ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark başta önemsiz görünse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe bırakmak retrohale denemesidir mesela hafif bir soluk aromayı çok zengin açar. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı geçirir sert bir çekiş de ince notaları örter. Güç dilde düşük ama koku tarafında yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler açısından ilk adımda burundan algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı de detay vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.


Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi


Ağız doyduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün aralarında deneme yapacaksanız bu önlem daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira doymuş bir ağız en güçlü aromayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar dili uyuşturur hem de tat algısını düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak kıyası korur gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.


Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü


Sigarillo formatında yanış hızlı sürdüğünden aroma değişimi daha dar bir alanda kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin payı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de sedir notasını çabucak gösterip biter zira geçiş dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bölüm açmak işe yarar.


Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak


Bir defalık bir deneme aroma gücü hakkında kesin bir fikir sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir tadım defteri açmak işe yarar aksi takdirde benzer aromalar defalarca yeniden keşfedilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu da boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk adı ile not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu gibi bir kayıt yeterli olur. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.


Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür


Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de tatların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela ağır bir duman sönük bir aromayla gelebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek tutar kaldı ki ağır bir duman aromasız da olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü aroma sunabilir aksi durum de mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında aroma ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.


Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı


Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu nedenle oda şartlarını da deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada de duman ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık ise yaprağın ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur değerlendirme anı planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı bozar oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava ya da esinti çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok güçlüyse kül yapısı bozulur.

Yanıtla
ekrem2003 (Member)
Emegi belli. Ilk firsatta uygulayacagim.
Yanıtla
zeus-sun (Fotograf Meraklisi)
Tam aradigim bilgi. Yeni bir perspektif kazandim.
Yanıtla
yigit38 (Member)
Tesekkurler, anlasilir bir bilgi notu.
Yanıtla
murat.dursun (Member)
Ihtiyacim olan sey buydu. Bu konuda daha fazla bilgi bekliyoruz.
Yanıtla
bayram10 (Member)
Çubuk Kalınlığı Etkisi İçin Pratik Değerlendirme ile ilgili yararli bir arastirma olmus, eline saglik.
Yanıtla

Forumdan Konular